Πυραυλική επίθεση στην Πολωνία: Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής

Δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν μετά την πρόσκρουση πυραύλου σε πολωνικό έδαφος στο χωριό Przewodów κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία την Τρίτη (15 Νοεμβρίου), σηματοδοτώντας την πρώτη έκρηξη σε έδαφος μελών του ΝΑΤΟ από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος τον Φεβρουάριο.

Εάν επιβεβαιωθεί, ένα ρωσικό χτύπημα στην Πολωνία θα μπορούσε να έχει βαριές συνέπειες, καθώς τα μέλη του ΝΑΤΟ της Βορειοατλαντικής Συνθήκης έχουν δεσμευτεί για συλλογική άμυνα βάσει του άρθρου 5.

Εν τω μεταξύ, το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας διέψευσε ότι οι πύραυλοί της έπληξαν πολωνικό έδαφος, χαρακτηρίζοντας τέτοιες αναφορές ως «σκόπιμη πρόκληση με στόχο την κλιμάκωση της κατάστασης», ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν δήλωσε ότι οι έρευνες συνεχίζονται και είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν ο πύραυλος εκτοξεύθηκε από τη Ρωσία.

Η έκρηξη στην Πολωνία σημειώθηκε καθώς η Ρωσία σφυροκόπησε πόλεις σε όλη την Ουκρανία με πυραύλους σε επιθέσεις που το Κίεβο δήλωσε ότι ήταν το βαρύτερο κύμα πλήγματος σε σχεδόν εννέα μήνες πολέμου.

Τι συνέβη;

Τα πολωνικά μέσα ενημέρωσης είχαν αναφέρει νωρίτερα ότι δύο πύραυλοι είχαν περάσει τα σύνορα και έπληξαν μια περιοχή όπου αποξηραίνονταν σιτηρά στο ανατολικό χωριό Przewodów, περίπου 7 χλμ. από τα σύνορα της χώρας με την Ουκρανία.

«Είμαστε ενήμεροι για τα δημοσιεύματα του Τύπου που ισχυρίζονται ότι δύο ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν μια τοποθεσία εντός της Πολωνίας κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία. Μπορώ να σας πω ότι δεν έχουμε αυτή τη στιγμή πληροφορίες που να επιβεβαιώνουν αυτές τις αναφορές και το εξετάζουμε περαιτέρω», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου ταξίαρχος Πάτρικ Ράιντερ.

Τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας της Πολωνίας δήλωσαν ότι ένας πύραυλος ρωσικής παραγωγής έπεσε την Τρίτη στις 15:40 στο Przewodów. Οι δηλώσεις των υπουργείων ήταν το πιο λεπτομερές σχόλιο της Πολωνίας μέχρι στιγμής.

«Είμαστε ενήμεροι για τα δημοσιεύματα του Τύπου που ισχυρίζονται ότι δύο ρωσικοί πύραυλοι έπληξαν μια τοποθεσία εντός της Πολωνίας κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία. Μπορώ να σας πω ότι δεν έχουμε αυτή τη στιγμή πληροφορίες που να επιβεβαιώνουν αυτές τις αναφορές και το εξετάζουμε περαιτέρω», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου ταξίαρχος Πάτρικ Ράιντερ.

Οι λεπτομέρειες της έκρηξης δεν έχουν ακόμη εξακριβωθεί, ενώ ο Πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι συγκάλεσε επείγουσα σύσκεψη για να συζητηθεί η εθνική ασφάλεια.

Η Πολωνία αύξησε επίσης την ετοιμότητα των στρατιωτικών μονάδων της και δήλωσε ότι θα αυξήσει την επιτήρηση του εναέριου χώρου της μετά το περιστατικό, δήλωσε στους δημοσιογράφους στη Βαρσοβία ο εκπρόσωπος της πολωνικής κυβέρνησης Πιοτρ Μίλερ.

Ο πρόεδρος της χώρας, Αντρέι Ντούντα, συνομίλησε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ και μια σειρά άλλων δυτικών ηγετών.

Οι Πολωνοί αξιωματούχοι προσπάθησαν να αποφύγουν να φουντώσουν την κατάσταση.

Ο Μοραβιέτσκι κάλεσε όλους τους Πολωνούς να παραμείνουν ψύχραιμοι και ο Ντούντα δήλωσε ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα ή πειστικά στοιχεία για το ποιος εκτόξευσε τον πύραυλο, υποδεικνύοντας ότι η Βαρσοβία πιστεύει ότι πρόκειται για ένα «μεμονωμένο περιστατικό».

Η Πολωνία δεν έχει εμπλακεί άμεσα στον πόλεμο, αλλά έχει υποδεχθεί εκατομμύρια Ουκρανούς πρόσφυγες, έχει λειτουργήσει ως κόμβος μεταφοράς και εφοδιασμού για ανθρωπιστική και στρατιωτική βοήθεια και έχει καταδικάσει ευρέως την επιθετικότητα της Ρωσίας.

Οι γειτονικές χώρες Τσεχία και Σλοβακία εξέφρασαν την ανησυχία τους για τους πυραύλους που έπληξαν την Πολωνία.

«Σε ένα tweet, ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Πετρ Φιάλα δήλωσε έτοιμος να υποστηρίξει τον «σύμμαχο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ» εάν οι αναφορές επιβεβαιωθούν.

Ο Σλοβάκος ομόλογός του Έντουαρντ Χέγκερ δήλωσε ότι επικοινώνησε με τον Μοραβιέτσκι για να εκφράσει την «πλήρη αλληλεγγύη και την πλήρη υποστήριξη» της χώρας του. Η κατάσταση θα διαβουλευθεί με την Πολωνία και άλλους συμμάχους, πρόσθεσε.

Τι λένε η Ρωσία και η Ουκρανία;

Το Associated Press επικαλέστηκε ανώτερο αξιωματούχο των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών που δήλωσε ότι η έκρηξη οφείλεται σε ρωσικούς πυραύλους που πέρασαν στην Πολωνία.

Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας συνέχισε να αρνείται τους ισχυρισμούς ότι ευθύνεται.

«Κανένα πλήγμα σε στόχους κοντά στα ουκρανο-πολωνικά κρατικά σύνορα δεν έγινε από ρωσικά μέσα καταστροφής», πρόσθεσε σε ανακοίνωσή του που επικαλείται το πρακτορείο RIA Novosti.

Η πρώτη αντίδραση του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ήταν να πει ότι δεν έχει καμία πληροφορία για έκρηξη στην Πολωνία.

Ο υπουργός Ενέργειας της Ουκρανίας δήλωσε ότι το κύμα πυραυλικών επιθέσεων της Τρίτης ήταν ο μεγαλύτερος βομβαρδισμός εγκαταστάσεων ηλεκτρικής ενέργειας στον πόλεμο μέχρι στιγμής, πλήττοντας στόχους από τα ανατολικά προς τα δυτικά και προκαλώντας εκτεταμένες διακοπές ρεύματος.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι ρωσικοί πύραυλοι που έπληξαν την Πολωνία ήταν μια «σημαντική κλιμάκωση» της σύγκρουσης.

Τι λένε το ΝΑΤΟ, η ΕΕ και η Δύση;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι δυτικοί σύμμαχοι είχαν δηλώσει ότι ερευνούσαν αλλά δεν μπορούσαν να επιβεβαιώσουν μια αναφορά ότι αδέσποτοι ρωσικοί πύραυλοι προσγειώθηκαν στο χωριό.

Οι πρεσβευτές του ΝΑΤΟ πρόκειται να συναντηθούν την Τετάρτη (16 Νοεμβρίου) στις Βρυξέλλες, με την Πολωνία να έχει ζητήσει τη συνάντηση βάσει του άρθρου 4 της συνθήκης για διαβουλεύσεις μεταξύ των συμμάχων, επιβεβαίωσαν πηγές του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με το άρθρο 4, τα μέλη μπορούν να εγείρουν οποιοδήποτε ζήτημα που τους απασχολεί, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια μιας χώρας μέλους.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ μίλησε στον Ντούντα για την έκρηξη στα ανατολικά της χώρας αργά την Τρίτη.

«Το ΝΑΤΟ παρακολουθεί την κατάσταση και οι σύμμαχοι διαβουλεύονται στενά. Είναι σημαντικό να διαπιστωθούν όλα τα γεγονότα», ανέφερε σε ανακοίνωσή του, αφού αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ δήλωσαν στους δημοσιογράφους ότι η συμμαχία συντονίζεται στενά με την Πολωνία.

Το στρατιωτικό μπλοκ έχει την αρχή της συλλογικής άμυνας βάσει της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας του άρθρου 5, η οποία σημαίνει ότι μια επίθεση εναντίον ενός θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Σύμφωνα με τις τρέχουσες συζητήσεις, το βήμα των αντιποίνων, που θεωρείται το πιο ακραίο, φαίνεται απίθανο.

Οι ανησυχίες της Πολωνίας θα μπορούσαν επίσης να τεθούν σε μια προγραμματισμένη εικονική σύνοδο των υπουργών Άμυνας από σχεδόν 50 χώρες αργότερα την Τετάρτη, οι οποίοι πρόκειται να συμμετάσχουν σε μια συνεδρίαση της ομάδας επαφής για την άμυνα της Ουκρανίας.

Ο Μπάιντεν είπε στον Ντούντα σε τηλεφώνημα ότι η Ουάσινγκτον έχει «ακλόνητη δέσμευση στο ΝΑΤΟ» και θα υποστηρίξει την έρευνα της Πολωνίας, ανέφερε ο Λευκός Οίκος.

Στη σύνοδο της Ομάδας των 20 (G20) στην Ινδονησία, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Μπάιντεν συγκάλεσε συνάντηση των παγκόσμιων ηγετών για να συζητήσουν την κατάσταση.

Ερωτηθείς αν είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν ο πύραυλος εκτοξεύθηκε από τη Ρωσία, ο Μπάιντεν είπε: «Υπάρχουν προκαταρκτικές πληροφορίες που το αμφισβητούν αυτό. Δεν θέλω να το πω αυτό μέχρι να το ερευνήσουμε πλήρως, αλλά είναι απίθανο με βάση τις γραμμές της τροχιάς να εκτοξεύθηκε από τη Ρωσία, αλλά θα το δούμε».

Ο Μπάιντεν δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι χώρες του ΝΑΤΟ θα ερευνήσουν διεξοδικά πριν αναλάβουν δράση.

Αυτό περιλαμβάνει τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τους ηγέτες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ από την ευρωπαϊκή πλευρά.

Αξιοσημείωτο πάντως είναι ότι από τη συνάντηση απουσίαζε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Μπαλί ότι πιστεύει τις δηλώσεις της Ρωσίας περί μη εμπλοκής.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν λέει ότι υπάρχει «γενική εντύπωση» ότι ο πύραυλος στην Πολωνία δεν είναι ρωσικής κατασκευής και ότι σκοπεύει να μιλήσει στον Πούτιν.

«Δεν νομίζω ότι πρέπει να επιμείνουμε ότι αυτός ο πύραυλος προήλθε από τη Ρωσία. Νομίζω ότι αυτό θα ήταν πρόκληση.»

Πέραν της παγκόσμιας συνάντησης, ο Σαρλ Μισέλ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε ότι προτείνει στους ηγέτες της ΕΕ που συμμετέχουν στη σύνοδο κορυφής της G20 στο Μπαλί να πραγματοποιήσουν μια συνάντηση συντονισμού την Τετάρτη.

Αρκετοί διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι η κατάσταση θα είναι μια πρώτη αξιολόγηση για το ΝΑΤΟ, αλλά δεν θα μπορούσαν να αποκλείσουν μια πιθανή έκτακτη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών σύντομα.

Οι Aneta Záchova, Radovan Geist και Aleksandra Krzysztoszek συνέβαλαν στο ρεπορτάζ.

Πηγή: euractiv.gr